Rodzaje gwintów złączek hydraulicznych: BSP, NPT, UNF (JIC), ORFS i metryczne
Jak odróżnić gwinty BSP, NPT, UNF (JIC), ORFS i metryczne DIN 2353, jak je zmierzyć i dlaczego nie wolno łączyć ich na siłę.
"Gwint 1/2 cala" to w hydraulice za mało, żeby dobrać złączkę. Pod tą samą średnicą kryje się kilka niekompatybilnych standardów: BSP, NPT, UNF (JIC), ORFS i gwinty metryczne. Połączenie niewłaściwych elementów może wyglądać na pasujące, ale nie uszczelni i w złym przypadku puści pod ciśnieniem. Poniżej - jak je odróżnić.
Najważniejsze rodzaje połączeń
| Rodzaj | Gwint | Jak uszczelnia | Gdzie spotkasz |
|---|---|---|---|
| BSP (G) | calowy rurowy, profil 55°, cylindryczny | uszczelką lub pierścieniem O-ring (gwint sam nie uszczelnia) albo stożkiem 60° przy przyłączach obrotowych | hydraulika europejska, przyłącza pomp i siłowników, instalacje wodne i pneumatyczne |
| BSPT (R, Rc) | calowy rurowy, 55°, stożkowy | gwintem, z użyciem taśmy lub pasty | instalacje rurowe |
| NPT | calowy rurowy, profil 60°, stożkowy | gwintem, z użyciem taśmy lub pasty | sprzęt amerykański, instalacje rurowe |
| UNF / JIC | calowy UN, profil 60° | stożek 37° - metal na metal | hydraulika przemysłowa i maszynowa |
| ORFS | calowy UN | czołowo, płaską powierzchnią z pierścieniem O-ring | instalacje wysokociśnieniowe, tam gdzie liczy się szczelność |
| Metryczny DIN 2353 | metryczny z drobnym skokiem, stożek 24° | pierścień zaciskowy na rurze | hydraulika europejska |
Jak rozpoznać gwint krok po kroku
- Zmierz średnicę zewnętrzną gwintu (przy gwincie zewnętrznym) suwmiarką. Wynik w milimetrach przybliża rozmiar i podpowiada, czy to cal, czy metryka.
- Sprawdź skok grzebieniem do gwintów (gwint calowy podaje się w zwojach na cal, metryczny w milimetrach).
- Sprawdź kształt gwintu: cylindryczny czy stożkowy (zwęża się ku końcowi).
- Sprawdź uszczelnienie: stożek (jaki kąt?), płaska powierzchnia z O-ringiem, a może zwykła uszczelka.
Pamiętaj o podobieństwach, które łatwo pomylić:
- JIC (37°) i SAE 45° (flare) mają zbliżony wygląd i ten sam gwint, ale kąt stożka jest inny - nie są wymienne.
- NPT i BSPT to oba gwinty stożkowe w zbliżonych rozmiarach, ale z innym kątem profilu (60° i 55°) i skokiem - nie nakręcaj ich na siłę.
- BSP i NPT w niektórych rozmiarach nawet się nakręcają, a mimo to nie uszczelniają.
Gwinty metryczne i serie L oraz S
W złączkach z pierścieniem zaciskowym (DIN 2353) ten sam gwint metryczny może należeć do dwóch różnych serii rurki: lekkiej (L) i ciężkiej (S). Na przykład gwint M14x1,5 pasuje do rurki 8 mm w serii L i do rurki 6 mm w serii S. Dlatego przy zamawianiu poza gwintem trzeba znać średnicę rurki i serię - w naszym sklepie jest to osobny parametr "Seria rurki" (L, S, LL).
Jak dobrać złączkę
Do wyboru typu i rozmiaru możesz użyć kreatora w dziale Nyple (przycisk "Skonfiguruj"): pytamy o kształt, oba końce (gwint, rozmiar, płeć), materiał i w razie potrzeby serię rurki, a na końcu pokazujemy pasujące pozycje z cenami. Przy wątpliwościach prześlij nam zdjęcie lub symbol starej złączki.
Artykuł ma charakter informacyjny. Wymiary i tolerancje gwintów określają odpowiednie normy; przy zastosowaniach krytycznych dla bezpieczeństwa kieruj się dokumentacją producenta.