Jak dobrać wąż hydrauliczny: 1SN, 2SN, 1SC, 2SC, 4SP i 4SH
Co oznaczają symbole konstrukcji węży hydraulicznych i na co zwrócić uwagę przy doborze: ciśnienie, średnica DN, medium, temperatura i warunki pracy.
Wąż hydrauliczny to element, którego awaria kończy się przestojem, a w gorszym przypadku wypadkiem. Dobór "na oko" po średnicy i długości nie wystarczy - trzeba znać rodzaj konstrukcji, ciśnienie, medium i warunki pracy. Poniżej zebraliśmy najważniejsze zasady, które stosujemy przy doborze węży w praktyce.
Co oznaczają symbole 1SN, 2SN, 1SC, 2SC, 4SP i 4SH
Symbole opisują konstrukcję zbrojenia węża i normę, według której go wykonano. Rdzeń (wewnętrzna warstwa) i osłona są z gumy syntetycznej albo tworzywa, a o wytrzymałości na ciśnienie decyduje zbrojenie ze stalowego drutu.
| Oznaczenie | Norma | Zbrojenie | Najważniejsza cecha |
|---|---|---|---|
| 1SN | EN 853 | jeden oplot ze stalowego drutu | uniwersalny wąż na średnie ciśnienia, odpowiednik SAE 100R1 |
| 2SN | EN 853 | dwa oploty ze stalowego drutu | wyższe ciśnienia niż 1SN, odpowiednik SAE 100R2 |
| 1SC | EN 857 | jeden oplot, wersja kompaktowa | mniejsza średnica zewnętrzna i mniejszy promień gięcia |
| 2SC | EN 857 | dwa oploty, wersja kompaktowa | jak 2SN, ale poręczniejszy w ciasnych przestrzeniach |
| 4SP | EN 856 | cztery spiralne warstwy drutu | wysokie ciśnienia i duże obciążenia pulsacyjne |
| 4SH | EN 856 | cztery spiralne warstwy drutu | konstrukcja na najwyższe ciśnienia z rodziny EN 856 |
Wersje "SC" (kompaktowe) mają cieńszą osłonę, dlatego łatwiej je poprowadzić w ciasnych miejscach - w zamian zwykle wymagają zakuć dedykowanych do tej serii. Węże spiralne (4SP, 4SH) są sztywniejsze, ale lepiej znoszą skoki ciśnienia.
Cztery pytania przed zamówieniem
1. Jakie jest ciśnienie w układzie?
Wąż musi mieć ciśnienie robocze nie mniejsze niż maksymalne ciśnienie w układzie, wraz ze szczytami (skoki ciśnienia przy przełączaniu zaworów bywają znacznie wyższe od ciśnienia nastawionego na pompie). Dla węży zgodnych z EN 853, EN 856 i EN 857 ciśnienie rozrywające wynosi co najmniej czterokrotność roboczego, ale to margines bezpieczeństwa, a nie zakres pracy.
Przy mocno pulsującym obciążeniu (siłowniki, zakuwarki, maszyny budowlane) sprawdź w karcie producenta odporność na testy impulsowe i rozważ węże spiralne.
2. Jaka średnica DN?
DN (średnica nominalna) wpływa na prędkość przepływu oleju. Zbyt mała średnica to straty ciśnienia, nagrzewanie się oleju i hałas; zbyt duża - niepotrzebny koszt i sztywność. Orientacyjnie przyjmuje się niższą prędkość po stronie ssawnej (rzędu 1 m/s) i wyższą po stronie tłocznej, a dokładne wartości zależą od ciśnienia i zaleceń producenta - przy wątpliwościach skorzystaj z nomogramu producenta lub zapytaj nas.
Oznaczenia rozmiaru w calach i "dash" przeliczają się tak:
| DN | Cale | Dash |
|---|---|---|
| 06 | 1/4" | -4 |
| 08 | 5/16" | -5 |
| 10 | 3/8" | -6 |
| 12 | 1/2" | -8 |
| 16 | 5/8" | -10 |
| 20 | 3/4" | -12 |
| 25 | 1" | -16 |
3. Jakie medium i jaka temperatura?
Standardowe węże hydrauliczne pracują z olejami mineralnymi (HL, HLP, HVLP). Do płynów trudnopalnych (HFA, HFB, HFC) i do innych cieczy dobieraj wąż z rdzeniem do nich przeznaczonym - zgodność materiału rdzenia sprawdź w karcie producenta. Typowy zakres temperatur to około −40…+100°C, krótkotrwale do +120°C, ale konkretne wartości zależą od producenta i serii.
4. W jakich warunkach pracuje przewód?
Zwróć uwagę na promień gięcia (nie zagina się węża ostrzej niż podaje producent), skręcanie podczas montażu (wąż nie może być skręcony wokół własnej osi), ocieranie o ostre krawędzie i środowisko zewnętrzne (ozon, UV, chemikalia). Wąż pod ciśnieniem nieznacznie zmienia długość, więc nie montuj go "na styk".
Najczęstsze błędy
- dobór wyłącznie po ciśnieniu nastawionym na pompie, bez uwzględnienia szczytów,
- zbyt ostre gięcie przy samej końcówce - zostaw prosty odcinek za zakuciem,
- skręcony wąż po montażu,
- łączenie węża, tulei i końcówki z różnych systemów bez potwierdzenia, że tworzą dopuszczoną kombinację - zakucie powinno być dobrane zgodnie z zaleceniami producenta węża.
Gdzie wybrać wąż
W ofercie mamy węże hydrauliczne (1SN, 2SN, 1SC, 2SC) oraz wysokociśnieniowe (4SP, 4SH i pokrewne). Ceny i dostępność pobieramy na bieżąco z magazynu, a jeśli nie jesteś pewien doboru - napisz do nas przez zapytanie ofertowe lub czat.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje dokumentacji producenta ani obliczeń projektowych. Ostateczny dobór węża do konkretnego układu należy do projektanta lub użytkownika instalacji.